La mare sola

La mare veja l’é restasne sola:

la ca l’é veuida e ij fieuj a-i son pì nen,

adess pì gnun la giuta e a la consola

e quand che a ciama j’é pì gnun che a ven.

L’istà l’é prest finì lassù an montagna,

già ‘l gran l’é àut che ‘l fen l’é da tajé,

e, sola, ‘l sò dolor e la campagna

a son fardej bin grev da soporté!

Fòra dla pòrta a-i é ‘l bion ‘d n’erbo an tèra,

l’é lustr e frust, che a son setasse an tanti;

an coj bej temp ‘s parlava nen ëd guèra,

e së stasìa strèit, ma tuti quanti.

E chila as seta lì, le man an fàuda,

lagiù da an fons a-i monta già la sèira,

l’é squasi neuit adess, l’aria l’é càuda,

e la soa vesta che a l’é grisa e nèira

‘s confond con la muraja; ant l’ombra a-i resta

mach un pòch ëd ceiror, na macia bianca,

na scufia bin rangià sla pòvra testa

‘d na dòna fatigà setà an s’na banca.

As setavo ‘dcò lì coj temp lontan,

e ij cit as dësmoravo antorn a chila;

adess, parèj dij cit che as dan la man,

anche ij ricòrd a torno tuti an fila...

Marco... Giorsin... che dë scopass as piavo

da coste man adess così passìe;

ardì come ‘d galèt quand che a rusavo

për na paròla, un nòm o për doe bije!

E quand che fàit pì grand as në stasìo

le sèire antere fòra dl’uss a rije,

a da le ca d’antorn as në vnisìo

a setesse sla pòrta e fieuj e fije,

anlora chila, ansema a j’àutre mare,

as n’andasìa un pòch pì an là a ciancé:

se as la godìo pòvre masnà care,

tuti così tranquij, sensa pensé!

‘s frustava a travajé e a benedìa

la vita anlora: ij fieuj chërsìo fòrt.

Tut sò cit mond l’era ne preus fiorìa,

guardeje a vive a l’era ‘l sò confòrt!

Ma peui la guèra!... Quand che a son partì

ij sò doi cit, ciamà për fé ‘l soldà,

l’han dijne ‘d còse!... Ma a l’ha nen capì

përché a-i portavo via le soe masnà!

E coj di, ancora, cola fiama cita

ëd la speransa a l’era ël sò boneur;

ma gnun a l’é tornà, e la soa vita

a l’é veujdasse e a l’é sëcà sò cheur!

E adess, còsa che it fase, mare sola,

setà sla pòrta, lì ant l’oscurità?

T’i-j ciame a st’ora dossa ch’at consola,

portandte ij doss ricòrd dël temp passà?

Se ‘dcò për ti n’àutra giornà l’é mòrta,

la procession ëd j’ore mai finìa

l’é nen fërmasse dnans a la toa pòrta,

l’ha guardate pioré, l’é andasne via!

E antant la vita as në continua uguala,

Monta la lun-a e ‘l fen a crëss istess,

j-é la bestia che a ciama da ‘nt la stala...

... ti ‘t ses lì sola, pòvra mare... e adess?